Wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru za wynagrodzeniem jest jedną z podstawowym czynności generującą obowiązek w podatku VAT. Ciekawym przypadkiem wartym przeanalizowania jest sytuacja w których określony składnik majątku jest przywożony do Polski partiami. W związku z przywozem w częściach powstaje pytanie w jaki sposób poprawnie określić moment powstania obowiązku podatkowego.

Kiedy mamy do czynienia z WNT?

Tytułem wstępu przypomnijmy, że w myśl art. 9 ust. 1 ustawy VAT przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz.

Niezbędnym elementem, dla uznania transakcji za wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru, jest dokonanie nie tylko przemieszczenia towaru pomiędzy państwami członkowskimi, ale towarzyszyć temu musi także nabycie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, które ma miejsce w innym kraju członkowskim. Ponadto aby można było mówić o zaistnieniu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, po jednej stronie transakcji musi występować polski podatnik, zaś po drugiej stronie, podatnik podatku od wartości dodanej z innego państwa członkowskiego.

Na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy VAT wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu.

WAŻNE

Wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy VAT, ma miejsce wówczas, gdy w wyniku dostawy, w ramach której dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, towary są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki.

Obowiązek podatkowy w ramach WNT

Jak wynika z treści art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy VAT podatnikami zobowiązanymi do rozliczenia podatku należnego są podmioty dokonujące wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. W tym przypadku mamy do czynienia z odwrotnym obciążeniem ponieważ to nabywca towaru jest zobowiązany do rozliczenia podatku VAT (zachowując jednocześnie prawo do odliczenia podatku naliczonego w przypadku posiadania statusu czynnego podatnika VAT).

W kwestii momentu powstania obowiązku podatkowego należy wskazać, że w myśl art. 20 ust. 5 ustawy, w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia.

Stosownie do ww. przepisu, w sytuacji, gdy wystawiona przez kontrahenta zagranicznego faktura dokumentująca dostawę konkretnych towarów została wystawiona przed 15. dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano ich dostawy, obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów powstaje z chwilą wystawienia takiej faktury.

W pozostałych przypadkach obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów należy rozpoznać 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia.

Warto też wskazać, że w zakresie określenia momentu powstania obowiązku podatkowego odstąpiono od określenia momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu otrzymania całości lub części zapłaty przed dokonaniem wewnątrzwspólnotowej dostawy lub nabycia towarów (otrzymanie tego rodzaju zapłaty nie rodzi już obowiązku podatkowego).

Wobec tego, w przypadku otrzymania faktur zaliczkowych, które to faktury nie dokumentują dostawy tych towarów – u polskiego podatnika nie powstaje obowiązek podatkowy, nawet gdy otrzyma on od podatnika podatku od wartości dodanej fakturę zaliczkową na 100% wartości towaru.

Jak wskazuje treść wyroku WSA w Gliwicach z dnia 06.07.2016r., III SA/Gl 1636/15:

„ Z przepisów art. 20 ust. 5 i 6 ustawy VAT wynika, że w sytuacji, gdy przed 15 dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru została przez dostawcę unijnego wystawiona faktura obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia powstaje w miesiącu wystawienia faktury. Data otrzymania towaru oraz faktury przez polskiego nabywcę nie ma w takim przypadku znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego.”

W celu lepszego zrozumienia zasady działania przepisów określającym moment powstania obowiązku podatkowego przy WNT przedstawmy następujący przykład:

Polska firma zakupiła od podatnika z Holandii maszynę. Z uwagi na duże rozmiary maszyny została ona rozebrana na części i przewieziona do Polski partiami. Umowę sprzedaży strony zawarły w dniu 15 marca. Zapłata ceny miała miejsce w dniu 30 marca. Holenderski sprzedawca wystawił fakturę w dniu 5 kwietnia. Maszyna została przewieziona częściami odpowiednio: 1 maja, 1 czerwca oraz 1 lipca.

W jaki sposób polski firma powinna rozliczyć WNT?

Po stronie polskiej firmy obowiązek w podatku VAT z tytułu WNT powstał w dacie wystawienia faktury przez sprzedawcę. To oznacza, że polska firma w deklaracji VAT za kwiecień powinna rozliczyć całą wartość WNT i odprowadzić z tego tytułu podatek należny VAT. To w jakim terminie maszyna została przewieziona do Polski nie ma w tym przypadku znaczenia.

WAŻNE

W sytuacji gdy polski podatnik otrzymuje fakturę dokumentującą WNT przywóz środka trwałego do Polski w częściach nie wpływa na moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług.

Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że w przypadku WNT okolicznością wyznaczającą moment powstania obowiązku podatkowego jest wystawienie faktury dokumentującej sprzedaż. W takim wypadku sposób późniejszego transportu towaru do Polski nie ma znaczenia na gruncie podatku VAT.