Wycofanie samochodu osobowego z działalności i powtórne jego przyjęcie
Wycofanie samochodu osobowego z działalności może dotyczyć tylko auta stanowiącego środek trwały w działalności. Bowiem tylko właściciel lub współwłaściciel danego pojazdu może dokonać jego wycofania z prowadzonej przez siebie działalności.
Co jednak, gdy podatnik dojdzie do wniosku, że korzystnym będzie powtórne przyjęcie do prowadzonej działalności wycofanego wcześniej pojazdu?
Samochód osobowy będący środkiem trwałym
Podatnik może dokonać wycofania środka trwałego z prowadzonej działalności gospodarczej.
Samochód osobowy będzie stanowił środek trwały w działalności, jeżeli zgodnie z art. 22a ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 zwanej dalej ustawą o PIT):
- został nabyty lub wytworzony przez podatnika,
- stanowi własność lub współwłasność podatnika,
- jego okres użytkowania w działalności jest dłuższy niż rok,
- jest kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania,
- jest użytkowany w działalności gospodarczej,
- może być oddany w użytkowanie na podstawie umowy najmu, dzierżawy, umowy leasingu lub umowy o podobnym charakterze.
ISTOTNE:
Wycofanie samochodu z działalności nie odnosi się do samochodów używanych w tej działalności na mocy umów dzierżawy, leasingu, najmu, użyczenia lub innych umów o podobnym charakterze, bowiem podatnik podpisując takie umowy nie jest właścicielem ani współwłaścicielem tego pojazdu.
Czy wycofanie samochodu z firmy podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych PIT?
Wycofanie samochodu osobowego – środka trwałego z działalności gospodarczej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Niemniej podatnik musi uważać na jedną rzecz.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT, jeżeli podatnik wycofał środek trwały a następnie go sprzedał w ciągu 6 lat wówczas przychód ten będzie stanowił przychód z działalności gospodarczej i będzie musiał być opodatkowany zgodnie ze stosowaną formą opodatkowania.
Korzystną rzeczą jest, iż w momencie sprzedaży wycofanego środka trwałego – samochodu osobowego podatnik ma prawo ująć w koszty działalności niezamortyzowaną wartość początkową tego auta.
Trzeba wspomnieć, iż ww. okres 6 lat podatnik liczy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek trwały – samochód osobowy został wycofany z działalności do dnia jego odpłatnego zbycia.
Podatnik, który wycofuje środek trwały z działalności ma obowiązek właściwe udokumentować tę czynność poprzez sporządzenie:
- dokumentu LT oznaczającego likwidację środka trwałego w danej działalności z przyczyny jego wycofania z tej działalności,
- protokołu przekazania samochodu na cele prywatne.
Podatnik wycofując samochód osobowy na cele osobiste musi też pamiętać o zaprzestaniu dokonywania odpisów amortyzacyjnych od następnego miesiąca po miesiącu wycofania.
Czy wycofanie samochodu z firmy podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?
Zupełnie odmiennie czynność wycofania samochodu osobowego – środka trwałego traktowana jest na gruncie podatku VAT.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 zwanej dalej ustawą o VAT) odpłatną dostawą towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT jest nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
- przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
- wszelkie inne darowizny
– jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do odliczenia podatku VAT od nabycia, importu lub wytworzenia przekazanych na cele osobiste towarów lub ich części składowych.
Tak więc wycofanie przez podatnika środka trwałego – samochodu osobowego z działalności na jego cele prywatne będzie opodatkowane podatkiem VAT na takich samych zasadach jakby podatnik sprzedał ten samochód. Różnica jest taka, iż podatnik nie wystawia faktury sprzedaży a dokumentuje wycofanie dowodem wewnętrznym. Podstawą opodatkowania VAT będzie aktualna wartość rynkowa wycofywanego auta.
Ponadto, gdy podatnik odliczył część lub całość podatku VAT od zakupu auta to zgodnie z art. 90b ust. 1 ustawy o VAT w przypadku dokonania zmiany jego wykorzystywania w ciągu 60 miesięcy (licząc od miesiąca, w którym odpowiednio nabyto, dokonano importu lub oddano do używania pojazd samochodowy):
- na wykorzystywanie do celów działalności gospodarczej i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik jest obowiązany do dokonania korekty kwoty podatku VAT naliczonego odliczonej przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tego pojazdu,
- na wykorzystywanie wyłącznie do działalności gospodarczej, podatnik jest uprawniony do dokonania korekty kwoty podatku naliczonego odliczonej przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tego pojazdu.
Zmiana wykorzystywania środka trwałego – samochodu osobowego to także jego wycofanie z działalności gospodarczej.
Przyjęcie do działalności samochodu osobowego uprzednio wycofanego – co z podatkiem VAT?
Czasami może się zdarzyć, że decyzja o wycofania samochodu osobowego – środka trwałego okazała się nietrafiona. Podatnik chciałby go ponownie przyjąć do działalności i zaklasyfikować, jako środek trwały (wprowadzić do ewidencji środków trwałych). Co wtedy?
Przyjęcie do działalności samochodu osobowego – środka trwałego uprzednio wycofanego z tej działalności jest neutralne na gruncie podatku VAT. Podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu tego nabycia / wprowadzenia.
Tak, więc na gruncie podatku VAT wprowadzenie do działalności uprzednio wycofanego samochodu osobowego – środka trwałego pozostaje bez obowiązku rozliczenia podatku VAT.
Przyjęcie do działalności samochodu osobowego uprzednio wycofanego na gruncie PIT
Przyjęcie do działalności samochodu osobowego – środka trwałego uprzednio wycofanego z tej działalności musi być właściwie udokumentowane i rozliczone na gruncie podatku PIT. O co dokładnie chodzi?
Na okoliczność przyjęcia auta wycofanego wcześniej z działalności podatnik spisuje oświadczenie o przyjęciu tego auta do działalności, jako środek trwały w tej działalności (może być dodatkowo spisany protokół przyjęcia na stan).
W tym momencie pojawia się jednak pewien problem. Co z wartością początkową oraz odpisami amortyzacyjnymi?
Jeżeli przyjęte na stan auto (uprzednio wycofane z działalności) było w pełni zamortyzowane to problem będzie polegał wyłącznie na prawidłowym ustaleniu wartości początkowej.
Jeżeli jednak nie było w pełni zamortyzowane, co w takiej sytuacji?
Pierwszą kwestią jest ustalenie wartości początkowej dla wprowadzonego, uprzednio wycofanego z firmy auta.
I tutaj znajdzie zastosowanie art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT. Mówi on, wartością początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w razie odpłatnego nabycia jest:
- cena ich nabycia,
- a jeżeli były używane przez podatnika przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i nie były wcześniej amortyzowane – cena ich nabycia, nie wyższa jednak od ich wartości rynkowej.
Dlaczego podatnik powinien się posiłkować regulacją wskazującą na odpłatne nabycie? Dlatego, że przed wycofaniem auto zostało zakupione za wynagrodzeniem. Nie ma przy tym znaczenia, że zostały potem wycofane a następnie znów przyjęte. Pierwotnie miał miejsce zakup za wynagrodzeniem.
Według tej wartości (cenie nabycia – wartość już widniejąca w ewidencji środków trwałych i pochodząca z pierwotnego zakupu auta) podatnik w tym przypadku wprowadza ponownie przyjęty pojazd do ewidencji środków trwałych.
Jeżeli chodzi natomiast o odpisy amortyzacyjne to podatnik po prostu kontynuuje dokonywanie odpisów amortyzacyjnych w takich samych kwotach odpisów, jakie wcześniej ujmował w swoich księgach.
Zasady rozliczania wydatków na eksploatację również nie ulegają zmianie i zależą od tego czy podatnik jest czynnym podatnikiem VAT czy podatnikiem zwolnionym z VAT oraz od przeznaczenia danego auta tzn. wyłącznie na cele działalności albo na użytek mieszany.