Opublikowano: 2026-04-27

Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują możliwość dokonania zapłaty podatku przez inną osobę. Z punktu widzenia przedsiębiorcy pojawia się pytanie czy takie uregulowanie zobowiązania podatkowego będzie rodzić skutki podatkowe w postaci powstania przychodu z nieodpłatnych świadczeń.

Zapłata podatku przez inną osobę w świetle Ordynacji podatkowej

Zgodnie z art. 61 Ordynacji podatkowej zapłata podatków przez podatników prowadzących działalność gospodarczą i obowiązanych do prowadzenia księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów następuje:

1) w formie polecenia przelewu lub

2) za pomocą innego instrumentu płatniczego – w przypadku gdy zapłata jest dokonywana za pośrednictwem konta w e-Urzędzie Skarbowym.

Stosownie do art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty.

Natomiast w myśl art. 62b § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa zapłata podatku może nastąpić także przez:

1) małżonka podatnika, jego zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę;

2) aktualnego właściciela przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, jeżeli podatek zabezpieczony jest hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym;

3) inny podmiot, w przypadku gdy kwota podatku nie przekracza 1000 zł.

Powyżej przytoczony przepis art. 62b ww. ustawy, zawiera zamknięty katalog przypadków dopuszczających zapłatę podatku przez inny podmiot niż podatnik. W obecnym stanie prawnym na podstawie art. 62b ustawy – Ordynacja podatkowa, poza przypadkami wymienionymi w ww. regulacji, zapłata podatku z rachunku bankowego innego podmiotu nie jest w ogóle możliwa.

Zauważyć należy, iż w polskim prawie podatkowym obowiązuje zasada, że zobowiązanie podatkowe powinno zostać spełnione przez podatnika. Określone w ustawach podatkowych obowiązki podatkowe mają publicznoprawny charakter, są obowiązkami osobistymi i nie mogą być znoszone przez stosunki cywilnoprawne istniejące między podatnikiem a osobą trzecią. Zatem, co do zasady zapłata podatku przez inny podmiot – niezależnie od ewentualnych porozumień istniejących pomiędzy tym podmiotem a podatnikiem – nie jest skuteczna i nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.

Wyjątek od powyższej zasady określa art. 62b Ordynacji podatkowej.

WAŻNE

Jak wskazał WSA w Łodzi w wyroku z dnia 02.12.2022 r. I SA/Łd 714/22 regulacja prawna art. 62b Ordynacji podatkowej nie zmienia podstawowej zasady, że obowiązki podatkowe mają publicznoprawny charakter, są obowiązkami osobistymi i nie mogą być znoszone przez umowy cywilnoprawne zawierane między podatnikiem a osobą trzecią.

Zapłata podatku przez inną osobę a przychód z nieodpłatnych świadczeń przedsiębiorcy

Jak wynika z treści art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy PIT przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej jest wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Mając to na uwadze pojawia się pytanie czy w przypadku gdy inna osoba reguluje zobowiązanie podatkowe przedsiębiorcy ten powinien rozpoznać przychód w podatku dochodowym.

W celu odpowiedzi należy sięgnąć do treści art. 62b §  2 Ordynacji podatkowej, gdzie czytamy, że w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 1 i 3, jeżeli treść dowodu zapłaty nie budzi wątpliwości co do przeznaczenia zapłaty na zobowiązanie podatnika uznaje się, że wpłata pochodzi ze środków podatnika.

Przykład 1.

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT. Żona podatnika dokonała zapłaty podatku należnego w kwocie 2000 zł za marzec 2026 roku.

Czy podatnik powinien rozpoznać przychód z nieodpłatnych świadczeń?

Nie, podatnik nie rozpoznaje przychodu z nieodpłatnych świadczeń w ramach działalności gospodarczej ponieważ zgodnie z art. 62b §  2 Ordynacji podatkowej przyjmuje się, że wpłata pochodzi ze środków podatnika, a zatem nie uzyskał on w tym przypadku żadnego dodatkowego przysporzenia.

Natomiast zgodnie z art. 62b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zapłata podatku może nastąpić również przez „inny podmiot”, jeżeli:

* kwota podatku nie przekracza 1000 zł,

* z treści dowodu zapłaty wynika przeznaczenie zapłaty na zobowiązanie podatnika, co zarazem uznaje się, że wpłata pochodzi ze środków podatnika,

* zapłata podatku nastąpi z zachowaniem przepisów dotyczących zapłaty podatku przez podatnika.

Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 17.08.2023 r III FSK 150/23 ustawodawca, dopuszczając zapłatę podatku przez inny podmiot z ograniczeniem do kwoty 1000 zł, wprowadził domniemanie, że środki te pochodzą ze środków podatnika. Jeżeli „inny podmiot” dokona zapłaty podatku przewyższającego kwotę 1000 zł, jest to działanie nieskuteczne i to niezależnie od tego, czy wpłata została dokonana ze środków własnych środków, czy środków podatnika.

Przykład 2.

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT. Kuzyn podatnika dokonał zapłaty podatku należnego w kwocie 2000 zł za marzec 2026 roku.

Czy podatnik powinien rozpoznać przychód z nieodpłatnych świadczeń?

Nie, podatnik nie rozpoznaje przychodu z nieodpłatnych świadczeń w ramach działalności gospodarczej ponieważ opisana wpłata nie spowodowała wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Nie zostały spełnione warunki określone w art. 62b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej co oznacza, że wpłata jest nieskuteczna.

Reasumując powyższe należy stwierdzić, że dokonana zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej zapłata podatku przez inną osobę jest zdarzeniem neutralnym podatkowo i nie wywołuje skutków dla podatnika prowadzącego działalność gospodarczą ponieważ Ordynacja podatkowa wprowadza domniemanie, że wpłata pochodzi ze środków podatnika.