Opublikowano: 2026-07-08

Ulga na złe długi w PIT to narzędzie do odzyskania podatku dochodowego, który został uregulowany od nieopłaconego przychodu z działalności. W jaki sposób należy ją zastosować i kto w ogóle może ją zastosować? Czy to obowiązek czy możliwość?

Co to jest ulga na złe długi w PIT

Ulga na złe długi w PIT to jednocześnie ulga i obciążenie w zależności od tego, kto jest stroną transakcji.

U wierzyciela ulga ta to możliwość obniżenia kwoty zaliczki na podatek dochodowy i jednocześnie rocznego podatku dochodowego PIT. Wierzyciel stosuje tę ulgę w stosunku do nieotrzymanych należności.

U dłużnika to obowiązek zwiększenia kwoty zaliczki na podatek dochodowy i jednocześnie rocznego podatku dochodowego PIT, a w najlepszym razie zmniejszenia straty. Dłużnik stosuje tę ulgę w stosunku do niezapłaconych zobowiązań.

Przyczyną zastosowania ulgi jest nieotrzymanie przez sprzedawcę należności wynikającej z faktury sprzedaży.

Wierzyciel może więc odzyskać zapłacony podatek dochodowy PIT od nieotrzymanej należności a dłużnik musi zapłacić podatek od niezapłaconej faktury.

ISTOTNE:

Wierzyciel może, ale nie musi korzystać z ulgi na złe długi w PIT. Dłużnik ma obowiązek zastosować ulgę na złe długi w PIT.

Funkcjonowanie ulgi na złe długi w PIT zostało zawarte:

1. w przypadku zasad ogólnych w art. 26i oraz w art. 44 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 zwanej dalej ustawą o PIT),
2. w przypadku ryczałtu w art. 11 ustawy z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (zwanej dalej ustawą o ryczałcie).

Kogo obowiązuje ulga na złe długi w PIT

Po pierwsze ulga na złe długi w PIT dostępna jest tylko dla transakcji, w których stronami są wyłącznie przedsiębiorcy.

Nie można z niej skorzystać, jeżeli jedna ze stron nie jest przedsiębiorcą a np. jest konsumentem.

Po drugie ulga na złe długi w PIT dotyczy przedsiębiorców stosujących formę opodatkowania:

• skalę podatkową, albo
• podatek liniowy, albo
• ryczałt ewidencjonowany.

Przedsiębiorcy, którzy mogą wybrać ww. formy opodatkowania to:

1. jednoosobowe działalności,
2. wspólnicy spółek cywilnych, jawnych, partnerskich.

W spółce partnerskiej wspólnicy mogą wybrać tylko skalę podatkową albo podatek liniowy.

W spółce cywilnej i jawnej, gdy choć jeden ze wspólników jest osobą prawną wówczas pozostali wspólnicy – osoby fizyczne mogą wybrać tylko skalę podatkową albo podatek liniowy.

W tym miejscu należy podkreślić, iż omawiana ulga nie może być użyta w transakcjach między podmiotami powiązanymi.

Jakie są warunki zastosowania ulgi na złe długi w PIT – zasady ogólne i ryczałt ewidencjonowany

W nawiązaniu do art. 26i ust. 10 ustawy o PIT oraz art. 11 ust. 10 ustawy o ryczałcie, aby w ogóle można było zastosować ulgę na złe długi w PIT muszą być spełnione poniższe warunki.

Warunki zastosowania ulgi na złe długi w PIT – zasady ogólne i ryczałt ewidencjonowany
Lp.	Wyszczególnienie
1.	Transakcja handlowa zawarta jest w ramach działalności wierzyciela oraz działalności dłużnika, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium RP
2.	Dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji
3.	Od daty wystawienia faktury (rachunku) lub zawarcia umowy dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura (rachunek) lub została zawarta umowa, a w przypadku, gdy rok kalendarzowy, w którym wystawiono fakturę (rachunek), jest inny niż rok kalendarzowy, w którym zawarto umowę – gdy nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego późniejszej z tych czynności

ISTOTNE:

Z ulgi na złe długi można skorzystać także na etapie składania korekty zeznania rocznego PIT.

Jakie są zasady funkcjonowania ulgi na złe długi w PIT – zasady ogólne

Przedsiębiorcy (wyżej wspomniani) – wierzyciele mają możliwość zmniejszenia miesięcznego dochodu z działalności a tym samym zaliczki na podatek dochodowy (roczny podatek PIT) o zaksięgowaną już w przychodach z działalności należność (z faktury sprzedaży), która nie została uregulowana lub zbyta.

ISTOTNE:

Wierzyciel / dłużnik może ująć ulgę na złe długi:

1. na etapie obliczania zaliczki na podatek PIT oraz sporządzania zeznania rocznego PIT, albo
2. tylko na etapie sporządzania zeznania rocznego PIT.

W przypadku zastosowania przez wierzyciela ulgi na etapie obliczania zaliczki PIT – dokonuje on zmniejszenia dochodu z działalności za miesiąc, w którym upłynęło 90 dni licząc od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.

ISTOTNE:

90 dni należy liczyć od dnia następnego po ostatnim dniu terminu płatności wynikającym z faktury, rachunku, umowy.

Uwzględnienie ulgi na złe długi w zeznaniu rocznym PIT u wierzyciela następuje w odpowiednim druku w zależności od stosowanej formy opodatkowania:

• w zeznaniu rocznym PIT-36,
• w zeznaniu rocznym PIT-36L,
• w zeznaniu rocznym PIT-28

– składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.

ISTOTNE:

Przedsiębiorca wierzyciel zmniejsza dochód z działalności w zeznaniu rocznym PIT, jeżeli do dnia złożenia tego zeznania:

• nie otrzymał,
• nie zbył

– należności objętej ulgą na złe długi w PIT.

Jak z kolei wygląda obowiązek zastosowania ulgi na złe długi w PIT u dłużnika?

Firma, która nie uregulowała zobowiązania z otrzymanej faktury a więc dłużnik ma wręcz obowiązek (a nie możliwość) zwiększyć swój dochód o kwotę nieopłaconej faktury, którą zaliczył już do kosztów uzyskania przychodów.

Zwiększenia dochodu do opodatkowania dłużnik dokonuje:

1. na etapie obliczania zaliczki a potem w zeznaniu rocznym PIT-36 (skala podatkowa), PIT-36L (podatek liniowy), PIT-28 (ryczałt ewidencjonowany), albo
2. tylko na etapie złożenia zeznania rocznego.

W przypadku zwiększania dochodu przy obliczaniu zaliczki na podatek dochodowy dłużnik dokonuje tego w miesiącu, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.

W przypadku zwiększania dochodu na etapie zeznania rocznego dłużnik dokonuje tego w zeznaniu za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.

W przypadku składania zeznania rocznego albo jego korekty dłużnik musi pamiętać o bardzo ważnej zasadzie.

ISTOTNE:

Firma, która jest dłużnikiem musi zwiększyć dochód od wartość niezapłaconej faktury na etapie składania zeznania rocznego PIT, jeżeli do dnia złożenia tego zeznania wciąż jej nie zapłacił.

ISTOTNE:

Zwiększenie albo obniżenie dochodu na skutek nieopłaconej faktury należy dokonać po uprzednim odliczeniu:

1. składek ZUS społecznych,
2. składki ZUS zdrowotnej (tylko ryczałt i podatek liniowy),
3. strat podatkowych z 5 lat ubiegłych,
4. ulg odliczanych od dochodu wyłącznie na etapie zeznania rocznego (a nie od podatku).

Ulga na złe długi w PIT a strata podatkowa

Czy ulga na złe długi w PIT działa, gdy dłużnik albo wierzyciel ponieśli stratę podatkową? Jak najbardziej tak.

Jeżeli dłużnik albo wierzyciel w miesiącu albo w roku, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie poniósł stratę podatkową, wówczas:

1. wierzyciel zwiększa kwotę straty o zaliczaną do przychodów wartość niezapłaconej faktury, która nie została uregulowana lub zbyta (tak samo jak powyżej – zwiększenia dokonuje w zeznaniu rocznym PIT za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie),
2. dłużnik zmniejsza kwotę straty o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość niezapłaconej faktury (zmniejszenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie).

Zwiększenia albo zmniejszenia straty należy dokonać w przypadku braku zapłaty faktury lub sprzedaży należności do dnia złożenia zeznania rocznego PIT.

ISTOTNE:

Gdy wartość faktury nieuregulowanej przez dłużnika jest wyższa od kwoty straty wówczas powstała różnica zwiększa dochód do opodatkowania.

Dłużnik opłacił fakturę

Jeżeli dłużnik i wierzyciel odpowiednio zwiększył dochód (zmniejszył stratę) i zmniejszył dochód (zwiększył stratę) w ciągu roku (na etapie obliczenia zaliczki) a następnie opłacił nieuregulowaną dotąd fakturę (do końca roku) wówczas:

1. wierzyciel zwiększa dochód (zmniejsza stratę) o wartość otrzymanej faktury w rozliczeniu za miesiąc otrzymania wpłaty,
2. dłużnik zmniejsza dochód (zwiększa stratę) o wartość zapłaconej faktury w rozliczeniu za miesiąc dokonania zapłaty.

Natomiast, gdy do dnia złożenia zeznania rocznego PIT, dłużnik zapłacił fakturę (albo wierzyciel sprzedał dług) a za rok, w którym:

1. wierzyciel zmniejszył dochód (zwiększył stratę),
2. dłużnik zwiększył dochód (zmniejszył stratę)

– wówczas wierzyciel zwiększa dochód (zmniejsza stratę) a dłużnik zmniejsza dochód (zwiększa stratę) o wartość tej faktury w zeznaniu rocznym PIT za rok podatkowy.

Czy ulga na złe długi dotyczy przedsiębiorców na ryczałcie

Ulga na złe długi dotyczy także przedsiębiorców na ryczałcie.

Podstawowe warunki zastosowania ulgi są takie same jak w zasadach ogólnych (tabela powyżej).

Okres 90 dni wierzyciel i dłużnik ustala tak jak w przypadku skali podatkowej lub podatku liniowego.

Jedyną różnicą jest to, iż w ryczałcie nie ma kosztów uzyskania przychodów a więc dłużnik, wierzyciel na ryczałcie jedynie obniżają lub podwyższają przychód.

Obniżenia lub podwyższenia przychodu dokonują po odliczeniu zapłaconych składek ZUS społecznych, 50% zdrowotnej, strat podatkowych oraz ulg podatkowych odliczanych od przychodów (przy zeznaniu rocznym).

Zastosowanie ulgi na złe długi w ryczałcie polega:

1. u wierzyciela na obniżeniu przychodów z działalności o zaliczaną do tych przychodów wartość niezapłaconej albo sprzedanej (należności) faktury.
2. u dłużnika do podwyższenia przychodów z działalności o wartość niezapłaconej faktury związanej z prowadzoną działalnością

– przy czym zmniejszenia lub zwiększenia przychodu należy dokonać w zeznaniu rocznym PIT za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze lub rachunku lub w umowie.

ISTOTNE:

Wierzyciel dokonuje zmniejszenia przychodów z działalności o wartość niezapłaconej faktury, jeżeli do dnia złożenia zeznania podatkowego należność z faktury nie została uregulowana lub zbyta.

Dłużnik dokonuje zwiększenia przychodów z działalności o wartość nieuregulowanej faktury, jeżeli do dnia złożenia zeznania podatkowego zobowiązanie nie zostało uregulowane.

Na koniec należy wspomnieć jeszcze o zapisach art. 11 ust. 8 oraz 9 ustawy o ryczałcie. Zgodnie z tymi uregulowaniami w przypadku, gdy po roku podatkowym, za który dokonano:

1. zmniejszenia przychodów (nie otrzymano zapłaty za fakturę) – należność z faktury zostanie uregulowana lub zbyta, wierzyciel zwiększa przychody w zeznaniu rocznym PIT za rok podatkowy, w którym należność została uregulowana lub zbyta, odpowiednio o wartość kwot uprzednio odliczonych,
2. zwiększenia przychodów (nie zapłacono za fakturę) – dłużnik zapłaci za zobowiązanie z faktury, wówczas zmniejsza on przychody w zeznaniu rocznym PIT za rok podatkowy, w którym dokonał zapłaty, (jeżeli wartość zmniejszenia przychodów jest wyższa od tych przychodów, dłużnik może dokonać kolejnego zmniejszenia lub zmniejszeń w kolejnych latach podatkowych, nie dłużej jednak niż przez okres 3 lat, licząc od końca roku podatkowego, za który powstało prawo do zmniejszenia).