Unijna a nieunijna procedura rozliczenia podatku VAT OSS

Opublikowano: 2022-03-11

Uproszczona procedura rozliczania podatku VAT w formie obowiązującej przed 1 lipca 2021r. o skrócie MOSS została zastąpiona nową procedurą VAT OSS.

W procedurze MOSS podatnik mógł jedynie świadczyć na rzecz kontrahentów z UE usługi telekomunikacyjne, elektroniczne oraz nadawcze. W procedurze VAT OSS podatnik może świadczyć pozostałe usługi jak i zbywać towary. Na czym polega unijna i nieunijna procedura rozliczania podatku VAT?

Procedura unijna a nieunijna

Procedura VAT OSS zarówno w wersji unijnej jak i nieunijnej oznacza ewidencję, deklarację oraz zapłatę podatku VAT odnoszącego się do sprzedaży towarów lub usług do odbiorców na terytorium UE (niekiedy niektórych krajowych dostaw) w formie uproszczonej.

Oznacza to, że sprzedawca nie ma obowiązku rejestracji do VAT w każdym kraju UE przeznaczenia towarów lub usług a jedynie w jednym tzw. państwie identyfikacji (o tym poniżej).

Rejestracja do unijnej lub nieunijnej procedury VAT OSS umożliwia:

  1. brak obowiązku rejestracji do VAT we wszystkich krajach UE do których są wysyłane towary lub sprzedawane usługi,
  2. składanie jednej specjalnej kwartalnej deklaracji VAT zawierającej transakcje sprzedaży towarów i usług do UE w państwie identyfikacji UE (państwo rejestracji do VAT OSS),
  3. dokonywanie płatności podatku VAT w państwie identyfikacji UE.

ISTOTNE:

Właściwymi formularzami zgłoszeniowymi dla rejestracji do procedury VAT OSS są:

  • VIU-R w przypadku procedury unijnej,
  • VIN-R w przypadku procedury unijnej.

Właściwymi deklaracjami dla rozliczenia podatku VAT według procedury VAT OSS są:

  • VIU-DO w przypadku procedury unijnej,
  • VIN-DO w przypadku procedury unijnej.

W przypadku procedury VAT IOSS jej cechy zostały zaprezentowane w odrębnej publikacji.

Jakich transakcji dotyczy unijna procedura VAT OSS

Unijna procedura VAT OSS dotyczy:

  1. wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na odległość (WSTO) czyli dawnej wersji sprzedaży wysyłkowej z terytorium Polski na terytorium innych krajów UE,
  2. WSTO oraz sprzedaży krajowej dokonywanej przez operatorów interfejsu elektronicznego (zwanych dalej operatorami IE),
  3. świadczenia usług na rzecz osób niebędących podatnikami (najczęściej osoby fizycznie nieprowadzące działalności gospodarczej).

ISTOTNE:

Operator IE to podmiot pośredniczący pomiędzy właściwym sprzedawcą towarów a ostatecznym nabywcą w UE. Niekiedy może on być uznany (zgodnie z fikcją prawną) za dostawcę towarów tzn. tak jakby sam od sprzedawcy kupił dane towary a następnie je sprzedał dla konsumenta w UE.

Jakich transakcji dotyczy nieunijna procedura VAT OSS

Nieunijna procedura VAT OSS dotyczy świadczenia usług dla osób fizycznych z UE nieprowadzących działalności (model B2C), np.

  1. usług związanych z nieruchomościami,
  2. usług restauracyjnych, cateringowych, pochodnych,
  3. usług wynajmu lokali, sprzętu, środków transportu,
  4. usług transportu towarów, ludzi,
  5. usług wstępu na różnego rodzaju imprezy kulturalno-rozrywkowe,
  6. wielu innych usług.

Kto może zarejestrować się do unijnej lub nieunijnej procedury VAT OSS

Tylko niektórzy podatnicy będą mogli skorzystać z uproszczonego rozliczania podatku VAT według procedury VAT OSS. Pełny wykaz uprawnionych podatników przedstawiono w poniższej tabeli.

Podatnicy uprawnieni do rejestracji w zakresie unijnej i nieunijnej procedury VAT OSS
Unijna procedura
Podatnik uprawnionyTyp transakcji
Sprzedawca z siedzibą firmy w UE (nie dotyczy o1perator IE)Świadczenie usług na rzecz osób niebędących podatnikami w państwie UE, w którym sprzedawca nie ma siedziby firmy, WSTO
Operator IE z siedzibą firmy w UE lub poza UE uznany za dostawcę towarówNiekiedy krajowe dostawy towarów, WSTO
Sprzedawca nieposiadający siedziby firmy w UEWSTO
Nieunijna procedura
Podatnik uprawnionyTyp transakcji
Sprzedawca nieposiadający siedziby firmy ani stałego miejsca prowadzenia działalności w UEŚwiadczenie usług na rzecz osób niebędących podatnikami (osoby nieprowadzące działalności)

Najnowsze artykuły naszych ekspertów:

Ujęcie w kosztach podatkowych wydatku na podstawie faktury zaliczkowej

2026-11-09

W przypadku otrzymania przez przedsiębiorcę faktury zaliczkowej pojawia się pytanie o możliwość ujęcia poniesionego wydatku jako kosztu uzyskania przychodów. W [...]

Koszty uzyskania przychodów przy jednoczesnym wykorzystywaniu trzech pojazdów w działalności gospodarczej

2026-11-04

W poniższym artykule odniesiemy się do treści interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 19.06.2026 r., nr 0114-KDWP.4011.213.2026.3.ŁZ, w której to [...]

Kiedy przedsiębiorca może odliczyć 100% VAT od nabycia i eksploatacji samochodu osobowego

2026-10-30

Pełne odliczenie VAT od nabycia i eksploatacji auta osobowego jest możliwe, ale wymaga spełnienia określonych warunków wymienionych w ustawie o [...]

Umowy cywilnoprawne a nowe uprawnienia PIP od lipca 2026 – ważne informacje

2026-10-26

Państwowa Inspekcja Pracy od lipca 2026 roku zyskała nowe uprawnienia w zakresie kontroli i wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie zmiany [...]

Faktura bez VAT – kiedy przedsiębiorca może ją wystawić?

2026-10-22

Pod pojęciem faktury bez VAT mogą występować różne sytuacje. Może chodzić o sprzedaż dokonywaną przez podatnika korzystającego ze zwolnienia z [...]