Czy zawarcie umowy o pracę w trakcie prowadzenia działalności wyklucza podatek liniowy?
Jedną z dostępnych form opodatkowania podatkiem dochodowym jest podatek liniowy. Możliwość zastosowania tej formy uzależniona jest od spełnienia określonych warunków. Poniżej zastanowimy się jaki wpływ na dopuszczalność stosowania podatku liniowego ma zawarcie dodatkowej umowy o pracę.
Warunki stosowania podatku liniowego
Stosownie do art. 9a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzonego na piśmie oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu tego roku podatkowego.
Na podstawie art. 30c ust. 1 tej ustawy podatek dochodowy od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej uzyskanych przez podatników, o których mowa w art. 9a ust. 2 lub 7, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30, wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
Zgodnie z art. 9a ust. 3 ww. ustawy jeżeli podatnik, który wybrał sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, uzyska z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub z tytułu prawa do udziału w zysku spółki niebędącej osobą prawną przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników:
1) (uchylony)
2) wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym
– w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy, podatnik ten traci w roku podatkowym prawo do opodatkowania w sposób określony w art. 30c i jest obowiązany do wpłacenia zaliczek od dochodu osiągniętego od początku roku, obliczonych przy zastosowaniu skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, oraz odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu tych zaliczek.
Podatnik, deklarując wybór 19% podatku liniowego, musi uwzględnić przesłanki określone w art. 9a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
WAŻNE
Możliwość opodatkowania „podatkiem liniowym” jest wyłączona w stosunku do podatników, którzy:
* uzyskują przychód z działalności gospodarczej z tytułu świadczenia usług na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy i
* usługi te są tożsame z czynnościami, które podatnik lub przynajmniej jeden z jego wspólników (w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną) wykonywał bądź wykonuje w roku podatkowym w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy.
Nie każda umowa o pracę pozbawia prawa do podatku liniowego
Konstrukcja podatku dochodowego od osób fizycznych zakłada zróżnicowanie sposobu opodatkowania poszczególnych rodzajów dochodów (przychodów) osób fizycznych na podstawie systemu przyporządkowywania ich do odpowiedniego źródła przychodów.
Stosownie do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odrębnymi źródłami przychodów są określone w art. 10 ust. 1:
* pkt 1 – stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta,
* pkt 3 – pozarolnicza działalność gospodarcza.
Powyższe oznacza, że osoba fizyczna może jednocześnie uzyskiwać w danym roku podatkowym przychody z działalności gospodarczej oraz przychody ze stosunku pracy.
Przechodząc do odpowiedzi na pytanie zawartej w tytule naszego artykułu wskażmy, że zawarty w art. 9a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot normatywny „odpowiadających czynnościom” odnosi się do przychodów ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, tożsamych z czynnościami, które podatnik wykonywał w ramach stosunku pracy. Wyłącznie częściowa zbieżność wykonywanych czynności nie stanowi przesłanki wyłączającej możliwość opodatkowania 19% stawką podatku dochodów z działalności gospodarczej (częściowa zbieżność nie jest równoznaczna z tożsamością).
Przykładowo jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 23.02.2024 r., nr 0112-KDIL2-2.4011.150.2024.1.MW:
„ Skoro zatem usługi, które zamierza Pan świadczyć w ramach działalności gospodarczej, nie są tożsame z czynnościami, które wykonuje Pan na podstawie umowy o pracę, nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 9a ust. 3ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. A to oznacza, że może Pan wybrać jako formę opodatkowania przychodów z Pana działalności gospodarczej – podatek liniowy.”
WAŻNE
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 18.09.2018 r. II FSK 2416/16 użyty w art. 9a ust. 3 pkt 2 ustawy PIT zwrot „odpowiadający czynnościom” należy odnosić do przychodów ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, które są takie same (tożsame) jak czynności, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy.
Końcowo należy zatem podkreślić, że w przypadku gdy podatnik prowadzący działalność gospodarczą znajdzie dodatkowe zatrudnienie u pracodawcy będącego innym podmiotem niż kontrahent to okoliczność ta nie pozbawia prawa do stosowania podatku liniowego jako formy opodatkowania działalności gospodarczej.