Opublikowano: 2026-07-14

Samochód osobowy, czyli pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 ton (z wyjątkiem aut o specjalnej konstrukcji wykluczających użytek prywatny) może być używany w dwóch działalnościach.

Niemniej koszty jego nabycia i użytkowania będą nadal ograniczone ustawowymi limitami.

Czym jest środek trwały w działalności gospodarczej

Środek trwały w działalności gospodarczej to nabyta do działalności rzecz ruchoma albo nieruchomość, wprowadzona do ewidencji środków trwałych, spełniająca poniższe cechy:

• jest kompletna i zdatna do użytku w momencie przyjęcia do używania,
• stanowi własność lub współwłasność podatnika,
• przewidywany okres jej używania wynosi powyżej 12 miesięcy,
• została nabyta na cele prowadzonej działalności gospodarczej,
• została zakupiona ze środków podatnika.

Środek trwały w działalności gospodarczej dzieli się na:

1. środek trwały własny – nabyty na podstawie różnej formy np. zakup, otrzymanie darowizny, spadku, aport itd.,
2. środek trwały obcy – użytkowany na podstawie umowy najmu, leasingu, dzierżawy, użyczenia, innej podobnej.

Przyjęcie do używania w działalności środka trwałego własnego może nastąpić z dniem zakupu albo z innym dniem w przypadku konieczności jego naprawy, instalacji, montażu.

Podatnik może także wprowadzić do ewidencji środków trwałych niskocenny środek trwały własny o wartości początkowej poniżej 10.000 zł.

Samochód używany w dwóch działalnościach – najem, leasing, dzierżawa

Czy samochód może być używany w dwóch działalnościach? Jak najbardziej tak. Tylko jaka forma może przybrać dane użytkowanie?

W przypadku samochodów przeznaczonych na najem, dzierżawę czy leasing leasingodawca, wynajmujący czy wydzierżawiający ponosi niezbędne wydatki dotyczące nabycia i eksploatacji tych pojazdów, ale dotyczą go ustawowe limity kosztowe i VAT:

1. gdy poza powyższym przeznaczeniem auta nie użytkuje go w ogóle prywatnie (w sposób mieszany) wówczas ma prawo do ujęcia 100% wydatków od nabycia i jego eksploatacji a także ma prawo do pełnego odliczenia VAT,
2. gdy poza powyższym przeznaczeniem auta użytkuje go także prywatnie (w sposób mieszany) wówczas ma prawo do ujęcia 75% wydatków od nabycia i jego eksploatacji oraz ma prawo do odliczenia 50% podatku VAT.

Natomiast najemcę, dzierżawcę czy leasingobiorcę, który ponosi wydatki dotyczące eksploatacji tych pojazdów także obowiązują ustawowe limity kosztowe i VAT:

1. gdy poza użytkowaniem auta w działalności nie używa go prywatnie (w sposób mieszany) wówczas ma prawo do ujęcia 100% wydatków od nabycia i jego eksploatacji a także ma prawo do pełnego odliczenia VAT,
2. gdy poza użytkowaniem auta wyłącznie w działalności użytkuje go także prywatnie (w sposób mieszany) wówczas ma prawo do ujęcia 75% wydatków od nabycia i jego eksploatacji oraz ma prawo do odliczenia 50% podatku VAT.

Warto dodać, iż w tej sytuacji oba podmioty obowiązuje również limit wydatków na ubezpieczenie AC, GAP (nieobowiązkowe, liczone od wartości pojazdu) do wartości pojazdu przyjętej dla celów ubezpieczeń – 150.000 zł.

Dla przypomnienia realizacja prawa przez czynnego podatnika VAT do pełnego odliczenia podatku VAT od nabycia i eksploatacji aut osobowych o DMC do 3,5 ton jest możliwa, gdy:

• podatnik utworzył i przestrzega zasady używania auta osobowego wykluczające użytek prywatny,
• podatnik faktycznie użytkuje auto osobowe tylko na cele działalności gospodarczej,
• podatnik zgłosił auto osobowe do urzędu skarbowego na formularzu VAT-26 w terminie do 25-tego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym poniósł pierwszy wydatek z nim związany, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji i deklaracji JPK_V7,
• podatnik prowadzi ewidencję kilometrów VAT.

Samochód używany w dwóch działalnościach – jeden przedsiębiorca i dwie działalności

Niekiedy zdarza się, że osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą, ale i jest wspólnikiem np. w spółce cywilnej.

Przedsiębiorca ten może nabyć auto, wziąć w leasing, najem, dzierżawę do jednoosobowej działalności albo do spółki (przy zgodzie pozostałych wspólników).

Jeżeli to spółka wzięła auto w leasing, najem, dzierżawę wówczas to spółka w podziale na udziały wspólników rozlicza koszty rat leasingu, najmu, dzierżawy oraz eksploatacji auta.

Jeżeli to jednoosobowa działalność wzięła auto w leasing, najem, dzierżawę wówczas to w księgach tej działalności należy ująć koszty rat leasingu, najmu, dzierżawy oraz eksploatacji auta.

Jeżeli samochód miałby być jednak używany w tych dwóch działalnościach wówczas działalność, która nabyła to auto albo podpisała umowę o leasing, najem, dzierżawę musi spisać z drugą działalnością umowę np. najmu stanowiącą tytuł prawny do użytku tego auta przez tę drugą działalność.

Sprawa jest o tyle zawiła, że w takiej sytuacji obie działalności muszą precyzyjnie obliczać wydatki związane z danym autem, ponoszone w obu działalnościach.

W tej sytuacji obie firmy obowiązują takie same limity jak powyżej przedstawiono przy najmie, leasingu i dzierżawie.

Dodatkowo w przypadku nabycia na jedną z firm obowiązują tą firmę limity amortyzacyjne.

Warto też wspomnieć, iż w tej sytuacji oba podmioty obowiązuje również limit wydatków na ubezpieczenie AC, GAP (nieobowiązkowe, liczone od wartości pojazdu) do wartości pojazdu przyjętej dla celów ubezpieczeń – 150.000 zł.

Samochód używany w dwóch działalnościach – użyczenie

W sytuacji, gdy jeden przedsiębiorca użycza auto drugiemu przedsiębiorcy użyczający, który ponosi niezbędne wydatki dotyczące nabycia i eksploatacji pojazdu musi przestrzegać ustawowych limitów kosztowych i w VAT:

1. gdy poza użytkowaniem auta wyłącznie na cele działalności nie użytkuje go w ogóle prywatnie (w sposób mieszany) wówczas ma prawo do ujęcia 100% wydatków od nabycia i jego eksploatacji a także ma prawo do pełnego odliczenia VAT,
2. gdy poza użytkowaniem auta w działalności używa go także prywatnie (w sposób mieszany) wówczas ma prawo do ujęcia 75% wydatków od nabycia i jego eksploatacji oraz ma prawo do odliczenia 50% podatku VAT.

Natomiast przedsiębiorca korzystający z użyczenia, który ponosi wydatki dotyczące eksploatacji tych pojazdów także obowiązują ustawowe limity kosztowe i VAT:

1. gdy poza użytkowaniem auta w działalności nie używa go prywatnie (w sposób mieszany) wówczas ma prawo do ujęcia 100% wydatków od nabycia i jego eksploatacji a także ma prawo do pełnego odliczenia VAT,
2. gdy poza użytkowaniem auta wyłącznie w działalności użytkuje go także prywatnie (w sposób mieszany) wówczas ma prawo do ujęcia 75% wydatków od nabycia i jego eksploatacji oraz ma prawo do odliczenia 50% podatku VAT.

Ponadto użyczającego przedsiębiorcy obowiązują powyżej wspomniane limitu amortyzacyjne. Co więcej oba podmioty obowiązuje również limit wydatków na ubezpieczenie AC, GAP (nieobowiązkowe, liczone od wartości pojazdu) do wartości pojazdu przyjętej dla celów ubezpieczeń – 150.000 zł.

Samochód używany w dwóch działalnościach – współwłasność

Zgodnie z art. 22g ust. 11 ustawy o PIT w razie, gdy składnik majątku stanowi współwłasność podatnika, wartość początkową tego składnika ustala się w takiej proporcji jego wartości, w jakiej pozostaje udział podatnika we własności tego składnika majątku.

Należy zaznaczyć, iż zasada ta nie ma zastosowania do składników majątku stanowiących wspólność majątkową małżonków, chyba, że małżonkowie wykorzystują składnik majątku w działalności gospodarczej prowadzonej odrębnie.

Przykładowo, jeżeli wartość początkowa samochodu to 140.000 zł i jest dwóch właścicieli, którzy posiadają po połowie udziałów wówczas wartość początkowa w ewidencji środków trwałych każdego przedsiębiorcy wyniesie 70.000 zł i od tej kwoty będą naliczali odpisy amortyzacyjne. Ich oczywiście także obowiązują wcześniej wspomniane limity amortyzacyjne możliwe do ujęcia w kosztach firmy.

Taka sama zasada znajduje zastosowanie w stosunku do wydatków eksploatacyjnych.

Wydatki te ujmowane są w kosztach w proporcji do posiadanych udziałów w aucie. Jeżeli jeden przedsiębiorca posiada połowę udziałów wówczas bierze pod uwagę 50% tych wydatków.

Oczywiście obowiązują tutaj wszelkie powyższe limity kosztowe tj. 75% czy 50% odliczenie podatku VAT w przypadku użytku mieszanego danego auta jak i warunki dla pełnego odliczenia kosztów oraz VAT. Limity te stosuje się w odniesieniu do wysokości posiadanych udziałów przez każdego przedsiębiorcę odrębnie.

Warto w tym miejscu podkreślić, iż przedsiębiorcy mogą zaprowadzić ewidencję kilometrów dla celów PIT (także VAT), jeżeli chcą precyzyjnie ustalić wysokość ponoszonych wydatków na dane auto.

Co więcej każda faktura dokumentująca wydatek na auto będące współwłasnością powinna być wystawiona na obu przedsiębiorców.

Każdego z przedsiębiorców będących współwłaścicielami osobówki obowiązują także limity wydatków na ubezpieczenie AC, GAP (nieobowiązkowe, liczone od wartości pojazdu) do wartości pojazdu przyjętej dla celów ubezpieczeń – 150.000 zł.

Samochód używany w dwóch niepowiązanych działalnościach

Czy jest możliwe, aby samochód był używany w dwóch działalnościach, które nie są w żaden sposób ze sobą powiązane (nie są to małżonkowie, nie są to wspólnicy spółki, w której występują)?

Taka sytuacja może wystąpić właśnie w przypadku najmu, dzierżawy, leasingu czy użyczenia.

Niemniej w jednej działalności użytkowanie danego samochodu ogranicza się do jego udostępnienia korzystającemu i pokryciu absolutnie niezbędnych, podstawowych wydatków eksploatacyjnych, bez których auto nie mogłoby być np. dopuszczone do ruchu (ubezpieczenia, niezbędna naprawa, inne).

W drugiej działalności użytkowanie tego samochodu dotyczy wydatków eksploatacyjnych i pozostałych.

W przypadku umowy użyczenia także samochód może być użytkowany w dwóch działalnościach.

Warto przypomnieć, że umowę użyczenia mogą zawrzeć osoby w ogóle niespokrewnione ze sobą. Ponadto umowa użyczenia ma charakter nieodpłatny.

Należy w tym wypadku jednak pamiętać o tym, iż nieodpłatna umowa użyczenia pomiędzy takimi osobami może skutkować zakwestionowaniem ze strony organów podatkowych, co do występowania nieodpłatnych świadczeń i konieczności ich opodatkowania.

Poza tym samochód osobowy może być używany w działalności jednoosobowej oraz w spółce, w której dany przedsiębiorca jest wspólnikiem.

Oprócz tego samochód osobowy może być także używany w działalności małżonków.

Samochód używany w dwóch odrębnych działalnościach małżonków

Samochód może być jak najbardziej używany w dwóch odrębnych działalnościach, które prowadzą małżonkowie.

Warto zaznaczyć, że pomiędzy małżonkami może wystąpić:

1. rozdzielność majątkowa,
2. wspólność majątkowa.

Z uwagi na objętość merytoryczną tematu użytkowania samochodu w dwóch odrębnych działalnościach gospodarczych małżonków – będzie on przedmiotem odrębnej publikacji.