W poniższym artykule zastanowimy się, czy w przypadku umów zlecenia o niskiej wartości zleceniodawca ma obowiązek naliczania kosztów uzyskania przychodów oraz poboru zaliczki na podatek PIT zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Umowy zlecenia do 200 zł

W pierwszej kolejności należy zastanowić się nad właściwą kwalifikacją przychodów z tytułu umowy zlecenia. Na podstawie art. 13 pkt 8 lit. a) przywołanej ustawy PIT za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej.

W takim przypadku umowa zlecenia podlega opodatkowaniu według skali podatkowej co oznacza, że podstawą opodatkowania jest dochód. W celu ustalenia dochodu konieczne jest poprawne uwzględnienie w rachunku podatkowym kosztów uzyskania przychodów. Zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy PIT w przypadku umowy zlecenia określonej w art. 13 pkt 8 ustawy PIT koszty podatkowe wynoszą 20% kwoty przychodów.

Jednocześnie jednak należy wskazać, że w myśl art. 30 ust. 1 pkt 5a ww. ustawy ustawodawca ukonstytuował odmienne zasady opodatkowania dla przychodów z działalności wykonywanej osobiście spełniających określone w nim warunki. Zgodnie z tym przepisem od dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu, o którym mowa w art. 13 pkt 2 i 5-9, jeżeli kwota należności określona w umowie zawartej z osobą niebędącą pracownikiem płatnika nie przekracza 200 zł – w wysokości 12% przychodu.

Jednocześnie, jak stanowi art. 30 ust. 3 ww. ustawy zryczałtowany podatek, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, 4-4b, 5a oraz 13-17, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania.

Zgodnie z art. 30 ust. 8 ustawy dochodów (przychodów), o których mowa w ust. 1, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27.

Analiza normy wyrażonej w powołanym przepisie art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy wskazuje, że opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym ma miejsce, gdy:

• kwota należności określona została w umowie (jest znana),
• ww. kwota nie przekracza 200 zł;
• umowa dotyczy źródeł przychodów określonych w art. 13 pkt 2 i 5-9 i została zawarta z osobą niebędącą pracownikiem.

Uregulowania zawarte w art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych będą mieć zatem zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy zostaną spełnione łącznie wszystkie przesłanki przewidziane w tym przepisie.

WAŻNE

W przypadku gdy kwota przychodu z umowy zlecenia nie przekracza 200 zł nie stosuje się 20% kosztów uzyskania przychodów określonych w art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy PIT.

Obowiązki zleceniodawcy jako płatnika w podatku PIT

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, są obowiązane jako płatnicy pobierać zaliczki na podatek dochodowy.

Natomiast w myśl art. 41 ust. 4 tejże ustawy płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych m.in. w art. 30 ust. 1 pkt 2, 4 -5a, 13-17 ustawy.

Stosownie do art. 42 ust. 1 ww. ustawy płatnicy, o których mowa w art. 41, przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) – na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania.

WAŻNE

Obowiązki płatnika – tj. konieczność poboru zaliczki na podatek – występuje zarówno w przypadkach gdy umowa zlecenia przekracza 200 zł (art. 13 pkt 8 ustawy PIT ), jak też w sytuacji gdy przychód z tego tytułu nie przekracza 200 zł (art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy PIT).

Limit 200 zł dotyczy roku podatkowego

Końcowo należy podkreślić, że jeżeli suma należności określona w zawartej umowie zlecenia przekroczy kwotę 200 zł, to nie znajduje zastosowania wskazany powyżej art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz art. 41 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z interpretacją indywidualną Dyrektora KIS z dnia 5.03.2026 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.150.2026.1.DJ:

„ W opisanym przypadku – ponieważ umowa ze zleceniobiorcą została podpisana na rok – należy wziąć pod uwagę nie miesięczną, a roczną kwotę należności z niej wynikających. Analizując przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności art. 30 ust. 1 pkt 5a, stwierdzić należy, że comiesięczne wypłaty dla zleceniobiorcy spowodują, że należność w roku umowy (tj. w 2026 r.) przekroczy kwotę 200 zł, i dlatego powinien od tych umów być pobrany podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 41 ustawy. ”

W rezultacie jeżeli wartość umowy zlecenia w skali roku nie przekroczy 200 zł to zleceniodawca ma obowiązek poboru zaliczki na podatek PIT jednakże przy poborze takiej zaliczki nie uwzględnia się kosztów uzyskania przychodu. Taka umowa zlecenia podlega bowiem opodatkowaniu zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy PIT.